Universiteit Antwerpen: Equans zorgt voor energiezuinig laboratoriumgebouw
Universiteit Antwerpen: Equans zorgt voor energiezuinig laboratoriumgebouw
Equans richt labogebouw UAntwerpen in, met veel aandacht voor energiezuinigheid
Het labogebouw op Campus Groenenborger van UAntwerpen had zijn beste tijd gehad. Dus investeert de universiteit in een gloednieuw gebouw met labo’s voor het departement Chemie, binnen een groots masterplan voor de hele campus. Technisch ingericht door de specialist ter zake: Equans. Een waar huzarenstukje, ook qua coördinatie en combinatie van technieken.
“Het bestaande gebouw was echt wel aan vernieuwing toe”, zegt Jens Ennekens, Project Engineer bij Equans. “Studenten, doctoraatstudenten en andere wetenschappers doen er allerlei hoogstaand chemisch onderzoek, maar het gebouw zelf brokkelde af, letterlijk. En binnen waren de nutsvoorzieningen na al die jaren echt wel versleten. Niet de onderzoekinstallaties uiteraard, maar wel al de rest.”
En dus schreef UAntwerpen een openbare aanbesteding uit voor de bouw van een gloednieuw kantoorgebouw met chemielabo’s. “Voor de technische uitrusting deden wij een voorstel en dat viel in goede aarde. Waarom? Vooral omdat we als Equans alle technieken kunnen aanbieden, binnen één organisatie.”
Tal van technieken gecombineerd
“Het nieuwe gebouw telt zeven bouwlagen, goed voor in totaal 6.500 m². Onder de grond komen er fietsstallingen, naast archieven en technische ruimtes. Op het gelijkvloers bevindt zich een centrale ontmoetingshal voor de hele campus, een polyvalente zaal en opslagruimtes. Op de eerste verdieping zijn er kantoren en vergaderzalen. Vanaf de tweede tot de vijfde verdieping bevinden zich alle laboratoria, met telkens een bijbehorend kantoor. De zesde verdieping omvat de technische ruimte.”
Op al die verdiepingen staat Equans in voor een reeks technieken. “Uiteraard is dat in de eerste plaats de elektriciteit”, gaat Jens Ennekens verder. “Het gaat om alle (nood)verlichting, stopcontacten en voedingspunten voor HVAC, maar ook een zestigtal verlichtingspalen op een parking buiten. Daarnaast doen we de bekabeling voor de toegangscontrole en plaatsen we branddetectiesystemen. Op het dak komen zonnepanelen en bliksembeveiliging, en aan de ramen automatische zonnewering.”
“De verwarming en koeling gebeurt met twee warmtepompen”, gaat Project Manager HVAC Nicolas Michiels verder, “maar in de winter mogen die uit. Tijdens de wintermaanden kunnen we het gebouw namelijk volledig verwarmen met restwarmte uit een aanpalend universiteitsgebouw.”
Expertise etaleren voor chemielabo’s
Voor de labo’s mag Equans zijn unieke technische knowhow tonen. “De laboratoria zijn geen cleanrooms”, legt Nicolas Michiels uit. “Maar de aangeleverde gassen en de lucht in de labo’s moeten wel aan strenge normen voldoen. In totaal voeren we een twintigtal medische gassen aan, via genormeerde koperen leidingen. De laboratoria vragen ook water met verschillende kwaliteiten. Daarvoor is er een waterverzachtingsinstallatie met omgekeerde osmose geplaatst.”
“De extractie van gevaarlijke gassen verloopt dan weer via afzuigkasten en resistente kanalen uit polypropyleen. Of de wetenschappers gaan aan de slag in speciaal ontwikkelde afgezogen zuurkasten. De vroegere labo’s hadden die niet. Met andere woorden: de nieuwe labo’s bieden een hoger niveau van veiligheid. Bij een gaslek sturen gasdetectie-units via een gebouwenbeheersysteem een alarm uit. Met het systeem kan je ook de temperatuur in de labo’s opvolgen, zodat die geen gevaarlijke grenswaarden overschrijdt.”
“Naast extractie zorgen we overal voor comfortventilatie met verwarming, koeling en verse lucht. De luchtgroep staat voor slechts 70% van het totale benodigde debiet in, omdat het gebouw nooit volledig bezet is. Zo bespaart de universiteit energie.”
Stevig staaltje coördinatie
De kantoren zijn volledig door Equans technisch uitgerust. In de laboratoria worden begin- en eindunits geleverd en geplaatst door nog meer gespecialiseerde partners. Nicolas Michiels: “De zuur- en afzuigkasten zijn bijvoorbeeld geleverd en geïnstalleerd door Waldner, net zoals de gasflessen en de regeling daarvan. Wij sluiten al die installaties aan met de juiste genormeerde koperen leidingen.”
De toestellen van Waldner zijn via een afzonderlijke aanbesteding opgeleverd. “Dus hebben we heel veel met Waldner moeten coördineren, om alle installaties correct aangesloten te krijgen. Zo moeten we voldoende snel lucht aanvoeren voor de zuurkasten, daarin genoeg licht (lux) voorzien, aan strikte geluidsnormen in de labo’s voldoen, enzovoort.”
Puzzelen in 3D
Maar de grootste uitdaging is wel de beperkte beschikbare ruimte in de laboratoria. “In het gebouw komen heel veel technieken samen op een erg kleine oppervlakte”, gaat Jens Ennekens verder. “HVAC-technieken, gasleidingen én kabelgoten, waartussen je ook nog eens verlichting moet installeren.”
“Om die klus te klaren, werken onze tekenaars alles eerst in 3D uit. Daarna zoeken we een oplossing om alle technieken ruimtelijk in elkaar te puzzelen. Dat lukt eenmaal we de uitvoeringsplannen van de andere partners ontvangen. En natuurlijk ook omdat we de expertise in huis hebben om alle technieken te plaatsen.”
Tijd winnen met prefab
Eenmaal de uitvoeringsplannen klaar zijn, kan Equans heel vaak meteen beginnen bouwen. “Ook als het gebouw nog niet klaar is voor onze technieken”, gaat Nicolas Michiels verder. “Liefst 70% van de technische installaties bouwen we namelijk prefab. Op die manier kunnen we al voortgang maken, terwijl andere aannemers nog in de betrokken ruimte aan de slag zijn."
"Prefab biedt duidelijke voordelen. We werken met eigen materieel in een goed verlicht atelier, waar we alle onderdelen op voorraad hebben. Dat is goedkoper dan wanneer we alles ter plaatse moeten lassen en samenstellen. We kunnen zelfs tegelijk on-site en prefab aan de slag gaan, bijvoorbeeld door ter plekke leidingen te leggen en ondertussen in ons atelier de technische installaties op te bouwen.”
Het einde van het project bij Universiteit Antwerpen is stilaan in zicht. De voorlopige oplevering is gepland voor september 2024.
Meer weten over onze expertise in slimme gebouwen?
Meer weten over onze expertise in slimme gebouwen?
